çevre danışmanlık ankara R.Gazete
No. 27605
R.G.
Tarihi: 8.6.2010
Çevre
ve Orman Bakanlığından:
TOPRAK KİRLİLİĞİNİN
KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI
KİRLENMİŞ SAHALARA DAİR
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak
ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; alıcı ortam olarak toprağın
kirlenmesinin önlenmesi, kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel
sahaları ve sektörleri tespit etmek, kirlenmiş toprakların ve sahaların
temizlenmesi ve izlenmesi esaslarını sürdürülebilir kalkınma
hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, toprak kirliliğinin önlenmesi,
kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel sahaların ve sektörlerin
tespiti, kayıt altına alınması, kirlenmiş toprakların ve sahaların
temizlenmesi ve izlenmesine ilişkin teknik ve idari usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre
Kanununun Ek-1 inci maddesi birinci fıkrasının (a) bendine, 1/5/2003
tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (f) bendi ve 9 uncu maddesi (u)
bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Ara müdahale: Kirlilik giderimi veya kontrolü amacıyla kirlenmeye neden
olan kaynağın ortadan kaldırılmasını, etkisinin azaltılmasını, gaz
fazında, su fazında veya suyla karışmayan sıvı fazında daha fazla
yayılmasının önlenmesini veya risk düzeyinin azaltılmasına yönelik
önlemlerin alınmasını,
b)
Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya
bırakılan, 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-1 inde yer alan
sınıflardaki herhangi bir maddeyi,
c)
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
ç)
Birinci aşama değerlendirme (BAD): Şüpheli saha olarak tanımlanmış bir
sahada kirlilik şüphesi nedeniyle örnekleme, ölçüm gibi faaliyetlerin
başlatılması ve dolayısıyla bu sahanın takip gerektiren veya takip
gerektirmeyen bir saha olup olmadığının kararlaştırılması sürecini,
d)
Faaliyet ön bilgi formu: Endüstriyel tesis ve çevresi ile ilgili
bilgileri içeren formu,
e)
Faaliyet/tesis/saha sahibi: Kirletme potansiyeli olan veya kirlenmeye
sebep olan ve bu Yönetmelik hükümlerinin muhatabı olan özel ya da tüzel
kişiyi,
f)
Fırın kuru toprak: 105 °C fırında kurutularak sabit ağırlığa gelmiş
toprak kütlesini,
g)
Hedef kirletici: İncelemeye tabi tutulacak şüpheli saha için kirlilik
kaynağı ile ilgili olarak insan sağlığı ve çevre açısından dikkate
alınması ve sahada toplanacak numunelerde ölçümü yapılması gereken
kirletici maddeyi,
ğ)
Hedef kirletici saha konsantrasyonu (HKSK): Bakanlıkça belirlenen veri
kalitesi hedefini sağlayan, toprak örnekleme ve analiz planına bağlı
olarak sahadan alınan numunelerin analizi sonucu ölçülerek belirlenmiş
hedef kirletici konsantrasyonunu,
h)
İkinci aşama değerlendirme (İAD): Birinci aşama değerlendirme sonunda
takip gerektiren saha olarak belirlenmiş sahanın, saha ve kirlilik
karakterizasyonu ve risk analizi değerlendirmelerine tabi tutularak
temizleme gerektiren kirlenmiş saha veya takip gerektirmeyen saha olup
olmadığının tespit edilmesi sürecini,
ı)
İl müdürlüğü: İl çevre ve orman müdürlüklerini,
i)
Jenerik kirletici sınır değer (JKSD): Kirlenmiş sahanın mevcut ya da
ilerideki kullanım amacının yerleşim alanı olması ve insan sağlığı
üzerindeki riskler dikkate alınarak, insanların kirleticiye makul bir
süre azami düzeyde maruz kaldığı varsayılarak hesaplanan veya
belirlenen ve Ek-1 Jenerik Kirletici Sınır Değerler Listesinde verilen
kirletici konsantrasyon değerini,
j)
Kavramsal saha modeli (KSM): Şüpheli sahanın ilgililer tarafından tüm
yönleriyle kolayca algılanmasını ve kavranmasını sağlamak amacıyla,
Birinci Aşama Değerlendirme kademesinde derlenen bilgilerden
başlayarak, İkinci Aşama Değerlendirmede sahada elde edilecek kirlilik
kaynağı, kirleticilerin kaynaktan yayılım mekanizmaları, kirletici
çeşitleri, kirletici dağılım alanları ve taşınım güzergahları,
kirlilikten dolayı risk altındaki muhtemel alıcı noktalar veya ortamlar
ile, mevcut belirsizlikleri ve zaman içerisinde elde edilebilecek
fiziksel, kimyasal ve hidrojeolojik bilgileri de kapsayacak şekilde,
saha ve civarındaki çevresel koşulların dinamik bir süreç içerisinde
tanımlanmasını,
k)
Kirlenmiş saha veya tesis: Şüpheli sahalar arasında yer alan, bu
Yönetmelikte öngörülen Birinci Aşama Değerlendirme veya İkinci Aşama
Değerlendirme sonucunda, mevcut toprak kullanımı veya gelecekteki
muhtemel toprak kullanımı dikkate alındığında, insan ve çevre sağlığı
bakımından önemli ölçüde risk oluşturan, insan faaliyetlerinden
kaynaklanan tehlikeli kirletici maddelerin bulunduğu teyit edilen ve
temizlenmesi gerektiğine karar verilen sahayı veya tesisi,
l)
Kirlenmiş sahalar bilgi sistemi (KSBS): Noktasal kaynaklı kirlenmiş
sahalar ile ilgili envanter bilgilerinin sistematik bir yapılanma ile
muhafaza edilmesini, güncellenmesini, sürdürülebilirliğini ve
gerektiğinde bu bilgilere hızlı bir şekilde erişimin sağlanmasını
mümkün kılmak amacıyla geliştirilen ve Bakanlık bilgi sistemi üzerinden
kullanılabilen, internet üzerinden sorgulama yapabilen ve bilgiyi
işleyebilen sistemi,
m)
Kirlenmiş toprak: Bu Yönetmelikte öngörülen birinci aşama değerlendirme
veya ikinci aşama değerlendirme sonucunda, mevcut toprak kullanımı veya
gelecekteki muhtemel toprak kullanımı dikkate alındığında, bünyesinde
insan ve çevre sağlığı bakımından önemli ölçüde risk oluşturan, insan
faaliyetlerinden kaynaklanan tehlikeli kirletici maddelerin bulunduğu
teyit edilen ve temizlenmesi gerektiğine karar verilen toprağı,
n)
Kirletici madde: Çevresel kirliliğe yol açan ve EK-1'de listesi verilen
maddeleri,
o)
Kirlilik gösterge parametreleri (KGP): Şüpheli sahada kirliliğin
mevcudiyetine yönelik muhtemel belirsizlikleri gidermek ve birinci
aşama değerlendirme sürecinde alınacak kararın güvenilirliğini artırmak
amacıyla toprak ve gerekli durumlarda su ve gaz numunelerinde ölçülen
ve Ek-2, Tablo 1 ve 2'de listelenen parametreleri,
ö)
Kirlilik kaynağı: Kirleticilerin bulunduğu, yayılmaya başladığı veya
toprak veya yeraltı suyunda en yüksek hedef kirletici
konsantrasyonlarının belirlendiği nokta ya da alanı,
p)
Kirlilik kaynağı belirsiz saha: Kirlilik kaynağı bilinmeyen, ancak
kirlenme şüphesinin olduğuna işaret eden belirtilerin tespit edildiği
ve kirlenmenin varlığının bu belirtilerin ortaya çıkmasıyla anlaşıldığı
sahayı,
r)
Komisyon (Kirlenmiş saha değerlendirme ve izleme komisyonu): Her ilde
Saha Örnekleme ve Analiz Planlarını onaylamak, Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Ön ve Nihai Raporlarını değerlendirmek ve kirlenmiş
sahaların temizlenmesi çalışmalarını izlemek amacıyla sürekli çalışmak
üzere valilik bünyesinde kurulan, il müdürlüğünün başkanlığını yaptığı,
il tarım müdürlüğü, il sağlık müdürlüğü, il sanayi ve ticaret
müdürlüğü, devlet su işleri bölge müdürlüğü, il özel idaresi ile
komisyonca gerekli görülmesi durumunda üniversite ve uygun görülecek
diğer kurum ve kuruluşların temsilcilerinden oluşan komisyonu,¡
s)
Noktasal kaynaklı toprak kirliliği: Tehlikeli atıkların toplanması,
taşınması, geçici ve ara depolanması, geri kazanımı, yeniden
kullanılması ve bertarafı sırasında meydana gelebilecek kazalar
sonucunda veya tehlikeli atıkların mevzuata aykırı şekilde yukarıdaki
faaliyetlere konu olması sonucunda ya da sanayi tesislerindeki çeşitli
tehlikeli kimyasal maddelerin depolanmaları ve nakledilmeleri sırasında
meydana gelebilecek kazalar veya afetler sonucunda oluşan döküntü veya
sızıntı ve benzeri gibi noktasal kaynaklardan dolayı oluşan toprak
kirliliğini,
ş)
Ölçüm değeri (ÖD): Şüpheli sahada herhangi bir noktasal kaynak veya
insan etkinlikleri nedeniyle kirlenmiş olduğu düşünülen veya varsayılan
alandan alınan toprak veya yüzey-yeraltı suyu örneklerinde, şüpheli
sahaya ait ilgili kirlilik gösterge parametreleri veya hedef kirletici
referans değeri ile kıyaslanmak amacıyla, ölçülen kirlilik gösterge
parametresi veya hedef kirletici konsantrasyonu ölçüm değerini,
t)
Potansiyel kirlenmiş saha veya tesis: Herhangi bir potansiyel toprak
kirletici faaliyetin var olduğu veya yürütüldüğü sahayı veya tesisi,
u)
Potansiyel toprak kirletici faaliyetler: Ek-2, Tablo 2'de verilen
herhangi bir faaliyeti,
ü)
Referans değeri (RD): Şüpheli saha yakın çevresinde bulunan, herhangi
bir noktasal kaynak veya insan faaliyeti nedeniyle kirlenmemiş olduğu
düşünülen veya varsayılan alandan alınan toprak, yüzey suyu, yeraltı
suyu örneklerinde, birinci aşama değerlendirmede şüpheli sahaya ait
ilgili kirlilik gösterge parametreleri (KGP) veya ikinci aşama
değerlendirmede hedef kirletici konsantrasyonu ölçüm değerleri ile
kıyaslanmak amacıyla, ölçülen kirlilik gösterge parametresi veya hedef
kirletici konsantrasyonu ölçüm değerini,
v)
Risk değerlendirme: İnsanların ve çevrenin kirletici maddelere maruz
kalmaları halinde meydana gelecek olan olumsuz etkilerin niteliğinin
tanımlanmasını, incelenmesini ve derecesinin tahmin edilmesini
amaçlayan çalışmayı,
y)
Risk yönetimi: Risk değerlendirme yoluyla tahmin edilen risk düzeyinin
kontrol edilmesi veya azaltılması amacıyla uygulanan strateji veya
alınan önlemleri,
z)
Saha durum ve risk değerlendirme nihai raporu: Takip gerektiren sahalar
için ikinci aşama değerlendirme sırasında yürütülen saha ve kirlilik
karakterizasyonu çalışmaları ile risk değerlendirme çalışmalarından
elde edilen bilgiler doğrultusunda, Ek-11'de verilen format kapsamında
Komisyona sunulmak üzere hazırlanan ve saha sahibinin, yapılan risk
değerlendirme çalışmalarına dayanarak sahanın takip gerektirmeyen saha
veya temizlenmesi gereken kirlenmiş saha olduğu konusundaki
değerlendirmesini içeren raporu,
aa)
Saha durum ve risk değerlendirme ön raporu: Takip gerektiren sahalar
için ikinci aşama değerlendirmenin başlangıcında yürütülen saha ve
kirlilik karakterizasyonu çalışmalarından elde edilen bilgiler
doğrultusunda, Ek-10'da verilen format kapsamında Komisyona sunulmak
üzere hazırlanan ve saha sahibinin jenerik veya sahaya özgü risk
analizi yapma konusundaki değerlendirmesini içeren raporu,
bb)
Saha örnekleme ve analiz planı (SÖAP): Kapsamı Bakanlıkça belirlenen,
kirlendiğinden şüphe edilen sahaların bu Yönetmelik kapsamında
değerlendirilmesi amacıyla yapılacak tüm örnekleme ve analiz
çalışmalarının nasıl yürütülmesi gerektiğini tanımlayan ve Komisyona
sunulmak üzere saha sahibi tarafından hazırlanan planı,
cc)
Sahipsiz saha: Mevzuata aykırı şekilde atıkların bertarafı ve benzeri
herhangi bir faaliyet sonucu oluşan ve sorumlusu bilinmeyen bir
kirlenmenin söz konusu olduğu sahayı,
çç)
Saha temizleme hedefi: Sahada yapılan risk değerlendirmesi sonucunda,
mevcut risklerin giderilmesini sağlayacak ve temizleme yoluyla
düşürülmesi gereken konsantrasyonu,
dd)
Şüpheli saha veya tesis: Potansiyel kirlenmiş veya sahipsiz sahalar
arasında yer alan; afet, kaza, denetim veya bildirimler sonucunda çevre
kirliliğinin var olduğu şüphesini taşıyan sahayı veya sınırları
içerisinde bu tanım kapsamına giren sahaya sahip tesisi,
ee)
Takip gerektiren saha: Sahaya yönelik kirlilik şüphelerinin gerçekçi
olduğu saptanan ve bu Yönetmelikte öngörülen ikinci aşama
değerlendirmeye tabi tutulması gerekli olan sahayı,
ff)
Takip gerektirmeyen saha: Şüpheli sahalar arasında yer alan, sahaya
yönelik kirlilik şüphelerinin geçerli olmadığı veya bu Yönetmelikte
öngörülen sürece tabi tutulması gerekmeyen sahayı,
gg) Tarımsal faaliyet: Orman ağaçları dışında her
türlü bitkisel ve hayvansal üretimi,¡
ğğ)
Tehlikeli atık: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik, Ek
IV Atık Listesinde (A) ile işaretlenmiş atıklar ile (M) ile
işaretlenmiş atıklardan Ek-III/B'de yer alan eşik konsantrasyonu
üzerinde bir değere sahip olan atıkları,
hh)
Tehlikeli madde: 26/12/2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların
Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde
tanımlanan tehlikeli maddeler ve müstahzarlar ve 31/12/2004 tarihli ve
25687 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliği 3 üncü maddesinde yer alan tehlikeli maddeler tanımına
giren tüm maddeleri,¡
ıı)
Temizleme: Yedinci bölümde öngörülen faaliyetler yürütülerek, risk
değerlendirme yoluyla tahmin edilen insan sağlığı ve çevresel risk
düzeyinin kontrol edilmesi veya azaltılması, meydana gelecek olan
olumsuz etkilerin giderilmesi amacıyla bu Yönetmelik kapsamında
temizlenmesi gereken kirlenmiş saha olarak tanımlanan sahalarda
gerçekleştirilen iyileştirmeyi,
ii)
Temizleme faaliyet planlama ve değerlendirme raporu: Temizleme
gerektiren kirlenmiş sahalar için temizleme sisteminin birinci aşaması
olan temizleme faaliyet planlama ve değerlendirme aşamasında yürütülen
saha temizleme düzeyi konsantrasyonu ve temizleme yöntemi belirleme
çalışmalarından elde edilen bilgiler doğrultusunda, Ek-12'de verilen
format kapsamında Komisyona sunulmak üzere hazırlanan ve saha sahibinin
saha temizleme düzeyi konsantrasyonu ve temizleme yöntemi seçimi
konusundaki değerlendirmesini içeren raporu,
jj)
Temizleme faaliyeti uygulama, izleme ve sonlandırma raporu: Temizleme
gerektiren kirlenmiş sahalar için temizleme sisteminin ikinci aşaması
olan temizleme uygulama ve izleme aşamasında yürütülen temizleme
sistemi tasarımı, inşaası, işletimi ve etkinlik izleme çalışmalarından
elde edilen bilgiler doğrultusunda, Ek-13'de verilen format kapsamında
Komisyona sunulmak üzere hazırlanan ve saha sahibinin uzun dönem
periyodik izleme ve saha verilerine dayanarak sahadaki kirlilik
düzeyinin temizleme faaliyeti sonucunda hedeflenen saha temizleme
konsantrasyonuna düşürerek temizleme faaliyetinin sonlandırılması
konusundaki değerlendirmesini içeren raporu,
kk)
Temizleme gerektiren kirlenmiş saha: Birinci veya ikinci aşama
değerlendirme sonucunda bu Yönetmelikte öngörüldüğü şekilde
temizlenmesi gerektiği saptanan sahayı,
ll)
Temizlenmiş saha: Bu Yönetmelikte öngörülen süreç çerçevesinde
temizleme işlemine tabi tutulmuş sahayı
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar ve İlkeler
Genel
esaslar
MADDE
5 – (1) Toprak kirliliğinin önlenmesi açısından bu
Yönetmelikle belirlenen esaslara uyulması zorunludur.
a)
Valilikler, bu Yönetmelik hükümlerine göre kirlenmiş ve kirlenme riski
altında olan sahaları saptar, alınacak tedbirleri belirler ve
uygulanmasını sağlar.
b)
Kirlenme riskinin bulunduğu sahalarda, Çevre Kanununun 8 inci maddesi
hükmü gereğince ilgililer; kirlenmiş sahalarda ise kirletenler
kirlenmeyi durdurmak, kirlenme boyutunu tespit etmek, kirlenmenin
etkilerini gidermek için gerekli çalışmaları yapmak gibi harcamaları
karşılamakla yükümlüdürler.¡
c)
Tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan toprak kirliliğinin önlenmesi ve
giderilmesi konularında Bakanlık ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı
koordineli olarak alınacak tedbirleri belirler. Belirlenen tedbirler
valilikler tarafından uygulanır.
ç)
Askeri tesisler için bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar,
Genelkurmay Başkanlığı ile koordine edilerek Bakanlık ve Milli Savunma
Bakanlığınca ayrıca belirlenir.
İlkeler
MADDE
6 – (1) Toprak kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesine
ilişkin ilkeler şunlardır:
a)
Toprak kirliliğinin kaynağında önlenmesi esastır.
b)
Her türlü atık ve artığı, toprağa zarar verecek şekilde, Çevre Kanunu
ve ilgili mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak
doğrudan ve dolaylı biçimde toprağa vermek, depolamak gibi
faaliyetlerde bulunmak yasaktır.
c)
Kirli toprak temiz toprak ile karıştırılamaz.
ç)
Tehlikeli maddelerin kullanıldığı, depolandığı, üretildiği faaliyetler
ya da tesisler ile atıkların üretildiği, bertaraf veya geri kazanımının
yapıldığı tesislerde, kaza ihtimali göz önüne alınarak, toprak
kirlenmesine engel olacak tedbirler alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Sistemi ve Bilgi
Formları
Kirlenmiş
sahalar bilgi sistemi
MADDE
7 – (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin öngördüğü gereklilikleri
yerine getirmek üzere Kirlenmiş Sahalar Bilgi Sistemini kullanır.
Faaliyet
ön bilgi formu düzenleme yükümlülüğü
MADDE
8 – (1) Ek-2, Tablo 2'de yer alan faaliyetleri yürüten
mevcut faaliyet sahipleri ile yeni başlayacak faaliyet sahipleri
Ek-3'de yer alan Faaliyet Ön Bilgi Formunu Kirlenmiş Sahalar Bilgi
Sisteminde doldurarak il müdürlüğüne bildirir.¡
(2)
İl müdürlüğü, Faaliyet Ön Bilgi Formunu kontrol ederek Kirlenmiş
Sahalar Bilgi Sistemi üzerinden onaylar.
(3)
Faaliyet sahibi bu formu yazılı ve imzalı olarak da il müdürlüğüne
iletmekle yükümlüdür.
(4)
İl müdürlüğü, onaylanan Faaliyet Ön Bilgi Formunu yazılı ve imzalı
olarak Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.
(5)
Bakanlık bu bildirileri, Potansiyel Kirlenmiş Sahalar Listesine dahil
eder.
Faaliyet
ön bilgi formu yenileme yükümlülüğü
MADDE
9 – (1) Faaliyet sahibi, Faaliyet Ön Bilgi Formunda yer alan
bilgiler kapsamında, faaliyetinde meydana gelen değişikliği,
değişikliğin gerçekleşmesini müteakip en geç bir ay içerisinde Ek-3'de
yer alan Faaliyet Ön Bilgi Formunu Kirlenmiş Sahalar Bilgi Sisteminde
doldurarak il müdürlüğüne bildirir.¡
(2)
Faaliyet sahibinin değişmesi durumunda en son faaliyet sahibi
değişikliği, değişikliğin gerçekleşmesini müteakip en geç bir ay
içerisinde Ek-3'de yer alan Faaliyet Ön Bilgi Formunu Kirlenmiş Sahalar
Bilgi Sisteminde doldurarak il müdürlüğüne bildirir.
(3)
İl müdürlüğü, Faaliyet Ön Bilgi Formunu kontrol ederek Kirlenmiş
Sahalar Bilgi Sistemi üzerinden onaylar.
(4)
Faaliyet sahibi bu formu yazılı ve imzalı olarak da il müdürlüğüne
iletmekle yükümlüdür.
(5)
İl müdürlüğü, onaylanan Faaliyet Ön Bilgi Formunu yazılı ve imzalı
olarak Bakanlığa bildirir.
(6)
Bakanlık söz konusu değişikliği içeren güncellemeyi yapar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Potansiyel Kirlenmiş
Sahalar, Sahipsiz Sahalar ve Kirlilik Kaynağı Belirsiz Sahalar
Potansiyel
kirlenmiş sahaların şüpheli saha listesine alınması
MADDE
10 – (1) Potansiyel kirlenmiş sahalarda,
a)
Faaliyet Ön Bilgi Formları, Ek-4'de yer alan Faaliyet Ön Bilgi Formu
Değerlendirme Kriterlerine göre il müdürlüğü tarafından
değerlendirilir. Değerlendirme kriterlerinden en az birinin geçerli
olması halinde ilgili saha, şüpheli saha listesine dahil edilir.
b)
Endüstriyel kazalar veya doğal afet sonucu meydana gelen endüstriyel
kazalar da dahil olmak üzere kaza bildirme veya rapor etme formu veya
Ek-5'de verilen Bildirim Formuna göre bildirim yapılması durumunda,
saha Bakanlık veya il müdürlüğünce şüpheli saha listesine dahil edilir.
c)
Bakanlık veya il müdürlüğünce yürürlükteki mevzuat kapsamında
gerçekleştirilen denetimler sırasında uygunsuzlukların belirlenmesi
halinde saha, il müdürlüğünce şüpheli saha listesine dahil edilir.
Sahipsiz
sahaların şüpheli saha listesine alınması
MADDE
11 – (1) Ek-2, Tablo 2'de yer alan faaliyetlerin
gerçekleştiği sahalar haricindeki, herhangi bir nedenle toprak veya
yeraltı suyu kirliliğinin meydana geldiği veya Ek-5'de verilen bildirim
formuna göre bildirim yapılan sahalar, il müdürlüğünce şüpheli saha
listesine alınır.
Kirlilik
kaynağı belirsiz sahaların şüpheli saha listesine alınması
MADDE
12 – (1) Kirlilik kaynağı bilinmeyen, ancak kirlenme
şüphesinin olduğunu gösteren belirtilerin tespit edildiği ve
kirlenmenin etkilerinin bu belirtilerin ortaya çıkmasıyla anlaşıldığı
kirlilik vakalarında, kirlilik belirtilerinin gözlendiği veya ortaya
çıktığı noktalardan il müdürlüğü tarafından toprak, yüzey ve yeraltı
suyu veya gaz numuneleri alınarak veya aldırılarak, kirlilik
belirtilerinin gerçekçi olup olmadığını belirlemek üzere Ek-2, Tablo
1'de verilen kirlilik gösterge parametrelerinin ölçümleri yaptırılır.¡
(2)
Kirlilik gösterge parametrelerinin ölçümleri ve Ek-9'da verilen
değerlendirme sonucunda kirlilik tespit edilmesi halinde Bakanlıkça
belirlenen esaslar dahilinde il müdürlüğü tarafından kaynak belirleme
çalışmaları yaptırılarak, kirlenmeye sebep olan kirletici maddelerin ne
olduğu, kirlilik kaynağının yeri veya kaynağın bulunduğu saha,
faaliyet/tesis sahibi tespit edilerek, saha şüpheli saha listesine
alınır. Bu saha için 8 inci maddede belirtildiği şekilde Faaliyet Ön
Bilgi Formu veya 14 üncü maddede belirtildiği şekilde Saha Ön Bilgi
Formu düzenlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Birinci Aşama
Değerlendirme
Şüpheli
sahalarda yürütülecek örnekleme çalışmaları
MADDE
13 – (1) Şüpheli sahada yapılacak her türlü örnekleme ve
analiz çalışmaları belirli bir plan çerçevesinde yürütülür. Bu amaçla,
örnekleme yapmadan önce saha sahibi Bakanlıkça belirlenen esaslar
dahilinde Saha Örnekleme ve Analiz Planı (SÖAP) yeterlilik koşullarını
haiz uzman kurum veya kuruluşlara hazırlatır. Bu plan rapor halinde
Komisyon tarafından onaylandıktan sonra örnekleme çalışması
gerçekleştirilir.
Şüpheli
sahaların ön değerlendirmesi
MADDE
14 – (1) Şüpheli sahada il müdürlüğü tarafından yerinde
denetim yapılır ve denetim sırasında Ek-7'de verilen Denetim Formu
doldurulur.
(2)
Şüpheli sahada birden fazla kirlilik kaynağı bulunması durumunda her
bir kaynak için ayrı bir denetim formu düzenlenir.
(3)
Her denetim formu ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulur.
(4)
Ek-2, Tablo 2'de yer alan faaliyetlerin gerçekleştiği sahalar
haricindeki sahalarda Denetim Formuna ek olarak Ek-6'da verilen Saha Ön
Bilgi Formu, Kirlenmiş Sahalar Bilgi Sistemi üzerinden ve yazılı olarak
il müdürlüğü tarafından düzenlenir.
(5)
Denetim sırasında sahada herhangi bir kirlilik gözlenmez ve sahaya
yönelik kirlilik şüphesinin geçerli olmadığı tespit edilirse saha,
şüpheli saha listesinden çıkartılır.
Puanlamalı
değerlendirme
MADDE
15 – (1) Denetim sonucunda, şüpheli sahada söz konusu
kirlilik kaynağı ve kirletici maddelerin ne olduğunun bilinmesi
durumunda;
a)
Kirletici maddeler veya atık tehlikesiz ise, ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda gerekli tedbirler alınarak saha, takip gerektirmeyen saha
olarak nitelendirilir.
b)
Kirletici maddeler veya atık tehlikeli ise, Ek-8'de verilen puanlamalı
değerlendirme gerçekleştirilir. Değerlendirme sırasında, Denetim
Formuna ek olarak;
1)
Endüstriyel faaliyet gerçekleştirilen sahalarda, faaliyet sahibi
tarafından önceden il müdürlüğüne verilmiş olan Faaliyet Ön Bilgi Formu
(Ek-3),
2)
Sahipsiz sahalarda, denetim sırasında doldurulacak olan Saha Ön Bilgi
Formu (Ek-6) bilgileri kullanılır.
(2) Puanlamalı değerlendirme sonuçlarına göre, şüpheli
saha il müdürlüğü tarafından;
a)
Kirlilik kaynağı ve kirlenmiş toprağın bertaraf edilmesini sağlayacak
bir önlem ve bu önlem sonucunda kirliliğin ilgili mevzuat hükümlerine
uygun şekilde giderildiğinin teyidine dair izleme ölçümleri
yaptırılarak saha, takip gerektirmeyen saha,
b)
İkinci aşama değerlendirme sürecine tabi saha, takip gerektiren saha,
c)
Temizlenmesi gereken saha, kirlenmiş saha
olarak tanımlanır.
(3)
Takip gerektirmeyen sahalar, potansiyel kirlenmiş saha listesine alınır.
Kirletici
madde karakterizasyonu
MADDE
16 – (1) Denetim sonucunda şüpheli sahada söz konusu
kirletici maddelerin ne olduğunun bilinmemesi veya Atık Yönetimi Genel
Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin Ek-IV Atık Listesinde (M) ile
işaretlenmiş atık bulunduğunun tespit edilmesi durumunda;
a)
Kirletici maddelerden ya da atıktan direkt olarak örnek alınabiliyorsa,
kirletici maddenin veya atığın Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların
Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkındaki
Yönetmelik ve 14/3/2005 tarihli ve 25755 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre
karakterizasyonu yapılarak tehlikeli madde veya atık olup olmadığı
tespit edilir.
1)
Kirletici maddeler ya da atık tehlikesiz ise, ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda gerekli tedbirler alınarak saha takip gerektirmeyen saha
olarak nitelendirilir.
2)
Kirletici maddeler ya da atık tehlikeli ise, 15 inci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen puanlamalı değerlendirme
gerçekleştirilir.
b)
Kirletici maddelerden ya da atıktan direkt olarak örnek alınamıyorsa,
toprak, atık, kirletici maddeler karışımından 17 nci maddede belirtilen
kirlilik gösterge parametrelerinin ölçümleri gerçekleştirilir.
c)
Şüpheli sahada (a) ve (b) bentlerinin her ikisinin de geçerli olduğu
durum olan kirletici maddelerden ya da atıktan, kaynağın bir bölümünden
direkt olarak örnek alınabiliyor, bir bölümünden de alınamıyorsa, (a)
ve (b) bentlerinin her ikisi de uygulanır.
Kirlilik
gösterge parametrelerinin ölçümü
MADDE
17 – (1) 13 üncü maddede belirtilen şekilde onaylanan saha
örnekleme ve analiz planı uyarınca şüpheli sahada kirlenmiş toprak ve
mümkünse yeraltı suyundan veya toprak gazından Bakanlıkça belirlenen
esaslara göre numuneler alınarak;
a)
Endüstriyel faaliyetin gerçekleştirildiği sahalarda Ek-2, Tablo-2'de
verilen faaliyete özel kirlilik gösterge parametrelerinin,¡
b)
Sahipsiz sahalarda Ek-2 Tablo 1'de yer alan bütün kirlilik gösterge
parametrelerinin,
c)
Bu ölçümlere ek olarak temiz alanlardan alınacak numunelerde söz konusu
kirlilik gösterge parametreleri için referans ölçümleri
gerçekleştirilir.
(2)
Referans ölçümlerinin yapılacağı numunelerin alımına ilişkin usul ve
esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(3)
Kirlilik gösterge parametreleri ölçüm değerleri, Ek-9'da belirtildiği
şekilde referans değerleri ile karşılaştırılır ve bu karşılaştırma
sonucunda, şüpheli saha il müdürlüğü tarafından;
a)
Takip gerektirmeyen saha,
b)
İkinci aşama değerlendirme sürecine tabi saha, takip gerektiren saha,
c)
Temizlenmesi gereken saha, kirlenmiş saha
olarak tanımlanır.
(4)
Takip gerektirmeyen sahalar potansiyel kirlenmiş saha listesine alınır.
ALTINCI BÖLÜM
İkinci Aşama
Değerlendirme
Saha
durum ve risk değerlendirme ön raporu ve saha durum ve risk
değerlendirme nihai raporu hazırlama yükümlülüğü
MADDE
18 – (1) Birinci aşama değerlendirme sonucunda takip
gerektiren saha olarak tanımlanan saha için ikinci aşama değerlendirme
kapsamında Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu ve Saha Durum ve
Risk Değerlendirme Nihai Raporu hazırlanır.
(2)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporunun önemli bir bileşeni olan
saha ve kirlilik karakterizasyonu çalışmalarına yönelik olarak sahada
yapılacak her türlü örnekleme ve analiz çalışmaları belirli bir plan
çerçevesinde yürütür. Bu amaçla, sahada örnekleme yapmadan önce saha
sahibi tarafından Saha Örnekleme ve Analiz Planı (SÖAP) hazırlanır ve
bu plan rapor halinde Komisyon tarafından onaylandıktan sonra örnekleme
çalışması gerçekleştirilir.¡
(3)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu ve Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Nihai Raporu sırasıyla Ek-10 ve Ek-11'de verilen
formatlar kapsamında Bakanlıkça belirlenen esaslar göz önünde
bulundurularak yeterlilik koşullarını haiz uzman kurum veya
kuruluşlarca hazırlanır.
(4)
Saha sahibi, raporları hazırlatacağı kurum veya kuruluşu Bakanlıkça
yetkilendirilmiş yeterlilik koşullarını haiz uzman kurum veya
kuruluşlar arasından kendisi belirler.
(5)
Her iki rapor da aynı uzman kurum veya kuruluşça hazırlanır.
Kirlenmiş
saha değerlendirme ve izleme komisyonunun kurulması
MADDE
19 – (1) Saha Örnekleme ve Analiz Planlarını, Saha Durum ve
Risk Değerlendirme Ön ve Nihai Raporlarını değerlendirip onaylamak,
kirlenmiş saha temizleme çalışmalarını izlemek ve hazırlanacak
Temizleme Faaliyeti Planlama ve Değerlendirme, Temizleme Uygulama ve
İzleme Raporlarını değerlendirip onaylamak amacıyla valilik bünyesinde
il müdürlükleri başkanlığında sürekli çalışacak Kirlenmiş Saha
Değerlendirme ve İzleme Komisyonu oluşturulur.
(2)
Komisyon, il müdürlükleri başkanlığında il tarım müdürlüğü, il sağlık
müdürlüğü, il sanayi ve ticaret müdürlüğü, devlet su işleri bölge
müdürlüğü, il özel idaresi ile komisyonca gerekli görülmesi durumunda
üniversite ve uygun görülecek diğer kurum ve kuruluşların
temsilcilerinden oluşur.
(3)
Komisyonun sekreterya hizmetlerini il müdürlükleri yürütür.
İkinci
aşama değerlendirme sürecinin başlatılması
MADDE
20 – (1) İl müdürlüğü, birinci aşama değerlendirme sonucunda
takip gerektiren saha olarak tanımlanan saha sahibine 18 inci maddede
belirtilen kapsamda ikinci aşama değerlendirme çalışmalarının
başlatılmasını bir yazı ile bildirir.¡
(2)
Takip gerektiren saha olarak tanımlanan sahipsiz sahada ise ikinci
aşama değerlendirme il müdürlüğü tarafından başlatılır.
Saha
durum ve risk değerlendirme ön raporunun hazırlanması ve il müdürlüğüne
sunulması
MADDE
21 – (1) Saha sahibi, il müdürlüğünün yazısının tebliğinden
itibaren en geç üç ay içerisinde yeterlilik koşullarını haiz uzman
kurum veya kuruluşlara Ek-10'da verilen Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Ön Raporu genel formatı kapsamındaki Saha ve Kirlilik
Karakterizasyonu çalışmalarını yaptırmak, bu çalışmadan elde edilen
bilgiler doğrultusunda Jenerik veya Sahaya Özgü Risk Analizi yapma
konusundaki değerlendirmesini içeren Saha Durum ve Risk Değerlendirme
Ön Raporunu hazırlatıp üyelerin sayısı kadar çoğaltarak raporu
Komisyonun onayına sunmakla yükümlüdür.¡
(2)
Saha sahibi, gerekçesini belirterek süre uzatım talebinde bulunabilir.
Talebin il müdürlüğünce uygun bulunması halinde iki ayı geçmemek üzere
ek süre verilebilir.
(3)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu, saha sahibi tarafından bir
dilekçe ekinde Komisyona sunulmak üzere il müdürlüğüne teslim edilir.
(4)
Ön Raporun Ek-10'da verilen kapsam ve formata uygunluğu ve Bakanlıkça
yetkilendirilmiş yeterlik koşullarını haiz uzman kurum veya kuruluşça
hazırlanıp hazırlanmadığı hakkındaki inceleme Komisyonca yedi iş günü
içinde sonuçlandırılır.
(5)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporunun formata ve kapsama uygun
olmadığı veya uzman kurum veya kuruluşça hazırlanmadığının Komisyonca
anlaşılması halinde, bu hususların yerine getirilmesi için rapor saha
sahibine iade edilir.¡
(6)
Düzeltilen Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu en geç bir ay
veya komisyonca belirlenecek süre içerisinde il müdürlüğüne tekrar
sunulur. Komisyonca belirlenecek süre iki ayı geçemez.
(7)
Komisyon, Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu değerlendirmesine
yönelik onayını en geç bir ay içerisinde saha sahibine bildirir.
Saha
durum ve risk değerlendirme nihai raporunun hazırlanması ve il
müdürlüğüne sunulması
MADDE
22 – (1) Saha sahibi, Komisyonun Ön Rapor hakkında aldığı
karar doğrultusunda çalışmalarını Bakanlıkça belirlenen esaslara göre
tamamlayarak, EK-11'de verilen format kapsamında hazırlanan Saha Durum
ve Risk Değerlendirme Nihai Raporunu en geç üç ay içerisinde il
müdürlüğüne sunar.
(2)
Nihai Rapor, Ön Rapor aşamasında ve sonrasında yapılan çalışmaları ve
bulguları kapsayacak şekilde hazırlanır.¡
(3)
Saha sahibinin süre uzatım talebi il müdürlüğünce uygun bulunması
halinde üç ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
(4)
Saha ile ilgili hazırlanan Nihai Rapor, Komisyonca 23 üncü ve 24 üncü
madde kapsamında incelenir ve değerlendirilir.
(5)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai Raporu, saha sahibi tarafından
bir dilekçe ekinde il müdürlüğüne sunulur. Nihai Raporun Ek-11'de
verilen format kapsamına uygunluğu hakkındaki inceleme il müdürlüğü
tarafından yapılarak beş işgünü içinde sonuçlandırılır. Saha Durum ve
Risk Değerlendirme Nihai Raporunun format kapsamına uygun olmaması
halinde, bu hususların yerine getirilmesi için rapor, saha sahibine
iade edilir. Düzeltilen Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai Raporu
en geç bir ay veya komisyonca belirlenecek süre içerisinde il
müdürlüğüne tekrar sunulur. Komisyonca belirlenecek süre iki ayı
geçemez.
(6)
Format ve kapsamına uygun olduğu tespit edilen Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Nihai Raporu, saha sahibi tarafından komisyon üyelerinin
sayısı kadar il müdürlüğüne sunulur. İl müdürlüğü, Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Nihai Raporunu incelemek ve değerlendirmek üzere
yapılacak toplantının tarihini ve yerini belirten bir yazı ekinde
raporu komisyon üyelerine gönderir.
Komisyonun
saha durum ve risk değerlendirme nihai raporunu incelemesi usulü
MADDE
23 – (1) Komisyon Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai
Raporunu, ilk inceleme değerlendirme toplantısından sonraki en çok kırk
beş işgünü içinde inceler ve değerlendirir.
(2)
Komisyon üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
(3)
Komisyon, su, toprak ve benzeri analizlerin ve ölçümlerin
tekrarlanmasını veya ek örnekleme yapılmasını isteyebilir. Yetkili
uzman kurum ve kuruluşlardan görüş alabilir.¡
(4)
Komisyon gerekli görürse komisyonun görevlendireceği üyeler tarafından
saha çalışmalarının gerçekleştirildiği yerde inceleme yapar.
(5)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai Raporunda önemli eksiklik ve
yanlışların görülmesi durumunda Komisyonun belirleyeceği bir süre
dahilinde, bunların giderilmesini saha sahibinden ister. Bu durumda,
inceleme değerlendirme çalışması durdurulur. Eksiklikler tamamlanmadan
veya gerekli düzeltmeler yapılmadan komisyon çalışmalarına devam
edilmez.
(6)
Saha sahibinin, Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai Raporunda
gerekli görülen düzeltmeleri Komisyonun belirlediği süre içerisinde
yapıp yeniden il müdürlüğüne sunmasından sonra, Komisyon il
müdürlüğünce toplantıya çağrılır. Toplantının yapılması ile birlikte
inceleme değerlendirme süreci kaldığı yerden devam eder.
(7)
Komisyon tarafından inceleme ve değerlendirme toplantıları sırasında;
a)
Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai Raporunun ve eklerinin yeterli
ve uygun olup olmadığı,
b)
Yapılan incelemelerin, hesaplamaların ve değerlendirmelerin yeterli
düzeyde veri, bilgi ve belgeye dayandırılıp dayandırılmadığı
ile ilgili inceleme ve değerlendirmeler yapılır.
Saha
durum ve risk değerlendirme nihai raporunun değerlendirilmesi
MADDE
24 – (1) Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai Raporu
Komisyonca değerlendirildikten sonra saha ile ilgili takip
gerektirmeyen saha kararı alınırsa saha potansiyel saha listesine dahil
edilir.
(2)
Saha ile ilgili temizleme gerektiren kirlenmiş saha kararı alınırsa
saha yedinci bölümde belirlenen temizleme sürecine tabi tutulur.
(3)
Saha ile ilgili ara müdahale kararı alınması halinde, temizleme öncesi
ara müdahale uygulanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Temizleme
Temizleme
faaliyet planlama ve değerlendirme raporu ile temizleme faaliyeti
uygulama, izleme ve sonlandırma raporu hazırlama yükümlülüğü
MADDE
25 – (1) Birinci aşama değerlendirme 15 veya 17 nci madde
sonucunda ya da ikinci aşama değerlendirme sonrasında temizlenmesi
gereken kirlenmiş saha olarak tanımlanan saha için temizleme faaliyeti
başlatılır. Bu kapsamda sırasıyla Temizleme Faaliyet Planlama ve
Değerlendirme Raporu ile Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve
Sonlandırma Raporu hazırlanır. Bu raporlar, sırasıyla, Ek-12 ve
Ek-13'de verilen formatlar kapsamında Bakanlıkça belirlenen esaslar
dikkate alınarak yeterlilik koşullarını haiz uzman kurum veya
kuruluşlarca hazırlanır.
(2)
Saha sahibi raporları hazırlatacağı kurum veya kuruluşu, Bakanlıkça
yetkilendirilmiş yeterlilik koşullarını haiz uzman kurum veya
kuruluşlar arasından kendisi belirler.¡
(3)
Her iki rapor da aynı uzman kurum veya kuruluşça hazırlanır.
Temizleme
faaliyet planlama ve değerlendirme raporu hazırlama yükümlülüğü
MADDE
26 – (1) Birinci aşama değerlendirme 15 veya 17 nci madde
sonucunda temizlenmesi gereken kirlenmiş saha olarak nitelenen saha
için ilk olarak sahada ikinci aşama değerlendirme kapsamında Bakanlıkça
belirlenen esaslara göre yürütülen saha ve kirlilik karakterizasyonu
ile sahaya özgü risk değerlendirme çalışmaları yapılır.
(2)
Kirlenmiş sahalar için saha sahibi 18 inci madde ila 24 üncü maddede
belirtilen ikinci aşama değerlendirme sürecinde öngörülen Saha Durum ve
Risk Değerlendirme Ön ve Nihai Raporlarını hazırlayıp Komisyona sunmaz
ve bu raporlar için onay almaz.¡
(3)
Ek-12 kapsamında hazırlanacak Temizleme Faaliyet Planlama ve
Değerlendirme Raporu, Ek-10'da belirlenen kapsamda yürütülecek olan
saha ve kirlilik karakterizasyonu çalışmaları ile Ek-11'de belirlenen
kapsamda yürütülecek olan sahaya özgü risk değerlendirme çalışmalarının
sonuçlarını da kapsar. Temizleme Faaliyet Planlama ve Değerlendirme
Raporu faaliyet/saha sahiplerince;
a)
Birinci aşama değerlendirme 15 veya 17 nci madde hükmünce temizlenmesi
gereken kirlenmiş saha olarak tanımlanan saha için en geç altı ay
içerisinde,
b)
İkinci aşama değerlendirme sonucunda temizlenmesi gereken kirlenmiş
saha olarak tanımlanan saha için üç ay içerisinde
hazırlatılır.
(4)
Hazırlanan Temizleme Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporu
Komisyona iletilmek üzere il müdürlüğüne sunulur.¡
(5)
Saha sahibi gerekçesini belirterek ek süre talep edebilir. Komisyonca
uygun görülmesi halinde üç ayı geçmemek üzere il müdürlüğünce ek süre
verilebilir.
Temizleme
faaliyet planlama ve değerlendirme raporunun değerlendirilmesi
MADDE
27 – (1) Temizleme Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporu
Komisyon tarafından bir ay içerisinde değerlendirilir.
(2)
Komisyon, saha temizleme hedefi ve saha için seçilen temizleme
yönteminin uygunluğu bakımından rapora onay verebilir veya onay
vermeyerek saha temizleme hedefi veya seçilen temizleme yönteminin
değiştirilmesini talep edebilir.
(3)
Değişiklik talebi halinde, Temizleme Faaliyet Planlama ve Değerlendirme
Raporu en geç bir ay içerisinde nihai hale getirilerek il müdürlüğüne
sunulur.
(4)
Komisyon düzeltilmiş raporu on beş gün içinde değerlendirir ve onaylar.
Temizleme
faaliyetinin uygulanması ve izlenmesi
MADDE
28 – (1) Komisyona sunulan Temizleme Faaliyet Planlama ve
Değerlendirme Raporunun onaylanması halinde temizleme sisteminin ikinci
aşaması olan temizleme uygulama ve izleme aşamasına geçilir. Sistemin
çalışmaya başlamasıyla birlikte temizleme işlemi ve sistem etkinliği,
Bakanlıkça belirlenen esaslara göre, sahada periyodik olarak yapılan
hedef kirletici saha konsantrasyonlarının ölçümleri ile izlenir.
Temizleme
faaliyeti uygulama, izleme ve sonlandırma raporu hazırlama yükümlülüğü
MADDE
29 – (1) Periyodik ölçüm sonuçları Bakanlıkça belirlenen
esaslar dikkate alınarak Komisyon incelemesine sunulur. Sistemin
işletmeye alındığı başlangıç, kısa ve daha sonraki uzun dönemli izleme
amaçlı yapılan periyodik ölçümlerin hangi sıklıkta ve nereden alınan
örneklerle yapılacağı, hazırlanma ayrıntıları Bakanlıkça belirlenir.
(2)
Komisyon ölçüm sonuçlarını, mevcut kirliliğin önceden belirlenen saha
temizleme hedefine doğru azalma gösterip göstermediği, kirlilik azalma
hızının beklenen düzeyde olup olmadığı hususları bakımından
değerlendirir.
(3)
İkinci fıkradaki değerlendirmelere göre Komisyon, temizleme faaliyeti
sonuçlarını uygun bulur ise temizleme faaliyeti ve sistem işletimi
planlandığı şekilde devam ettirilir.
(4)
Komisyon, temizleme faaliyeti sonuçlarını uygun bulmaz ise sistemin
işletim etkinliğinin artırılmasına yönelik önerilerde bulunabilir.
(5)
İzleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm bilgiler ve periyodik
ölçüm sonuçları faaliyet sahibi tarafından değerlendirilir; sahadaki
kirletici konsantrasyonunun Bakanlıkça belirlenen esaslar dahilinde
saha temizleme hedefine kadar düşürülüp düşürülmediği kontrol edilir;
eğer saha temizleme hedefine erişilmişse temizleme işlemini
sonlandırmayı Komisyona teklif eder.¡
(6)
Temizleme faaliyetini sonlandırmayı teklif etmek için, kapsam ve
formatı EK-13'de verilen Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve
Sonlandırma Raporunda bir alt bölüm olarak yer alan bir Temizleme
Faaliyet Sonlandırma Talep Dokümanı Komisyona sunulmak üzere hazırlanır.
(7)
Temizleme Faaliyet Sonlandırma Talep Dokümanının Komisyon tarafından
onaylanması halinde, temizleme sonlandırma aşamasına geçmek amacıyla
temizleme uygulama ve izleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm
bilgiler ve periyodik ölçüm sonuçları, temizleme sistemi tasarımı,
inşası ve sistem işletimine ait bilgileri de içeren Temizleme Faaliyeti
Uygulama, İzleme ve Sonlandırma Raporu Ek-13'de verilen format
kapsamında hazırlanır.
Temizleme
faaliyeti uygulama, izleme ve sonlandırma raporunun değerlendirilmesi
MADDE
30 – (1) Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve Sonlandırma
Raporu il müdürlüğüne sunulur ve Komisyonca değerlendirilir. Komisyon
bu raporu kaynak dahil tüm kirlenmiş alandaki kirlilik düzeyinin saha
temizleme hedefine ulaşıp ulaşmadığını uzun dönem periyodik izleme
sonuçlarına ve saha verilerine dayanarak en geç kırkbeş gün içerisinde
değerlendirir.
Temizleme
faaliyetinin sonlandırılması
MADDE
31 – (1) Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve Sonlandırma
Raporunun Komisyon tarafından onaylanması ve dolayısıyla temizleme
faaliyetinin sonlandırılmasına onay verilmesi halinde, Komisyon
temizleme faaliyetlerinin sonlandırılabileceğini resmi bir yazı ile
saha sahibine bildirir ve temizleme faaliyeti sonlandırmayı müteakip
izleme faaliyeti başlatılır.¡
(2)
Raporun Komisyon tarafından onaylanmaması halinde ise, temizleme
sisteminin işletilmesi ve izlenmesinin, mevcut durum göz önüne alınarak
Komisyonca belirlenen bir süre kadar daha devam ettirilmesi
istenebilir. Komisyonun tüm temizleme süreci boyunca edindiği
izlenimler sonucunda, temizleme sisteminin seçiminde ve işletiminde
teknik anlamda herhangi bir uygunsuzluk veya ihmal olmamasına ve
sistemin işletiminin makul bir süre daha uzatılmış olmasına rağmen,
sahanın doğal koşulları gereği kirlenmiş sahanın tümüne oranla ancak
sınırlı ve dar bir bölümünde hala saha temizleme hedefine erişilememiş
olması halinde, Komisyon alınabilecek gerekli önlemlerin alınması
koşuluyla, temizleme faaliyetlerinin sonlandırılabileceğini resmi bir
yazı ile saha sahibine bildirebilir ve temizleme faaliyeti
sonlandırmayı müteakip izleme faaliyetinin başlatılmasına izin
verebilir.
Temizleme
faaliyetinin sonlandırılmasını müteakip izleme
MADDE
32 – (1) Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve Sonlandırma
Raporunun Komisyon tarafından onaylanması ve sahanın temizlendiğinin
Komisyonca kabulünü müteakip kirlenmiş saha sahibi, Komisyonun
belirleyeceği yıla kadar ölçümler yaparak temizleme sonrası izleme
yapar. İzleme sonuçlarının tümünü bir rapor halinde il müdürlüğüne
sunar.
(2)
İzleme süresi sonunda hazırlanan bu rapor Komisyonca değerlendirilir.
Raporun Komisyon tarafından onaylanmasıyla, saha sahibi varsa
komisyonun saha kullanımına kısıtlamaların getirilmesi gibi önerilerini
de dikkate alarak sahada yürütülen temizleme çalışmalarını bitirmiş
olur. Temizlenmiş saha kirlenmiş saha listesinden çıkarılır ancak
potansiyel saha olarak kayıt altında tutulmaya devam edilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yetkilendirilmiş
yeterliliği haiz kurum ve kuruluşlar
MADDE
33 – (1) Saha Örnekleme ve Analiz Planını, Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Ön ve Nihai Raporlarını, Temizleme Faaliyet Planlama ve
Değerlendirme Raporunu ve Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve
Sonlandırma Raporunu hazırlayacak ve çalışmaları yürütecek kurum ve
kuruluşlar Bakanlıktan Yeterlilik Belgesi almakla yükümlüdürler.
Yeterlilik Belgesinin verilmesi, yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşların
kontrolü ve belgenin yenilenmesi veya iptal edilmesi ile ilgili usul ve
esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Deşarj
ve emisyon izinleri
MADDE
34 – (1) Saha sahibi temizleme uygulama ve izleme
çalışmalarının yürütülmesi esnasında uygulanan temizleme yöntemi
nedeniyle ortaya çıkabilecek atıksuların bertarafı için, Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği ve 26/11/2005 tarihli ve 26005 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu
Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği (76/464/AB) esas alınarak deşarj
standartları Bakanlıkça belirlendikten sonra Deşarj İzin Belgesi
almaksızın bertaraf eder.
(2)
Saha sahibi temizleme uygulama ve izleme çalışmalarını hava kirliliğini
önlemeye yönelik mevzuat koşullarını sağlayacak şekilde tasarlar,
yürütür ve uygulanan temizleme yöntemi nedeniyle ortaya çıkabilecek
emisyon ölçümlerini yapar ve sunar.
(3)
Saha sahibi, gözlem kuyularının açılması için gerekli izinleri alır
veya çalışmaları yürüten uzman kurum veya kuruluşa aldırır.
Düzenleyici
işlemler
MADDE
35 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili düzenleyici
işlemler Bakanlıkça iki yıl içerisinde hazırlanır ve Bakanlığın
internet sayfasında yayımlanır.
Denetim
MADDE
36 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının
denetimi, Çevre Kanunu ve 21/11/2008 tarihli ve
27061 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği
uyarınca gerçekleştirilir.
Sorumluluk
ve çevresel zararın tahsili
MADDE
37 – (1) Toprak veya yeraltısuyu kirliliğine neden olan
faaliyet sahipleri Çevre Kanununun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrası
ve 28 inci maddesi kapsamında sorumludur. Toprak kirliliğine sebep olan
sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için
gerekli önlemleri almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca
doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya
yapılması gereken harcamalar, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre toprak veya
yeraltısuyu kirliliğinden sorumlu olanlardan tahsil edilir.
Mülkiyet
değişiminde sorumluluk
MADDE
38 – (1) Saha ve tesislerin mülkiyeti değiştiğinde yeni
saha/tesis sahibi bu Yönetmeliğin getirdiği yükümlülükleri yerine
getirmekle yükümlüdür.
İdari
yaptırımlar
MADDE
39 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında Çevre
Kanununda öngörülen idari yaptırımlar uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
40 – (1) 31/5/2005 tarihli ve 25831 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 8 inci maddenin birinci fıkrasına göre Ek-2,
Tablo 2'de yer alan faaliyetleri yürüten mevcut faaliyet sahipleri en
geç üç ay içerisinde, yeni başlayacak faaliyet sahipleri ise faaliyete
başladıktan sonra en geç bir ay içerisinde Ek-3 te yer alan Faaliyet Ön
Bilgi Formunu Kirlenmiş Sahalar Bilgi Sisteminde doldurarak il
müdürlüğüne bildirir.
Yürürlük
MADDE
41 – (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 35, 40, 41 ve 42 nci maddeleri
yayımı tarihinde,
b) Diğer maddeleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden
iki yıl sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
42 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı
yürütür.
Ek-1 : Jenerik Kirletici Sınır Değerler
Listesi


























Ek 9: Kirlilik Gösterge Parametreleri Ölçüm
Değerlerinin Referans Değerlerle Karşılaştırılması
olduğu düşünülen/varsayılan alandan alınan
toprak/yüzey-yeraltı suyu/gaz örneklerinde EK-2 Tablo 1 ve 2 de verilen
"kirlilik gösterge parametre (KGP)" ölçümleri yapılır. Bu ölçümler
"ölçüm değeri (ÖD)" olarak adlandırılır; bu değerlerden en yüksek olanı
da maksimum ölçüm değeri, ÖDmaks, olarak
adlandırılır. ODmax sahaya
özgü "referans değeri (RD)" ile karşılaştırılır.
Referans değeri (RD), şüpheli saha yakın çevresinde
bulunan, herhangi bir noktasal kaynak veya insan faaliyeti nedeniyle
kirlenmemiş (temiz) olduğu düşünülen/varsayılan alandan alınan toprak,
yüzey suyu, yeraltı suyu örneklerinde, Birinci Aşama Değerlendirme için
yapılan "kirlilik gösterge parametre (KGP) ölçümü(leri) ile, İkinci
Aşama Değerlendirme için ise yapılan hedef kirletici konsantrasyonu
ölçümü(leri) ile belirlenir. Referans Değeri şüpheli sahaya ait ilgili
KGP (Birinci Aşama Değerlendirme) veya hedef kirletici (İkinci Aşama
Değerlendirme) konsantrasyonu Ölçüm Değeri ile kıyaslanmak amacıyla
kullanılır.
Gerek RD ölçümü ve gerekse ÖD belirlenmesi için
uygulanması gereken örnekleme yaklaşımının kapsamı ve detayları
Bakanlıkça belirlenir.
Referans Değerden Sapma
Sahada ölçülen değer(ler)in, referans değer(ler) ile
karşılaştırılması yapılır ve referans değerden sapma düzeyine bakılır.
Sapma düzeyi, sahanın, herhangi bir noktasal kaynaklı faaliyet
nedeniyle etkilenip etkilenmediğini belirlemede ve dolayısıyla,
izlenecek yolu işaret etmekte kullanılır.
Maksimum
Ölçüm Değeri (ÖDmaks)
Sapma = ----------------------------------
Referans
Değeri (RD)
Değerlendirme Tablo 1'de belirtilen temel çerçeveye
göre yapılır. Buna göre, eğer maksimum ölçülen değerin referans değere
oranı 1 veya 1'den küçükse; sahanın Takip Gerektirmeyen saha olduğu
kararına varılır. Eğer sapma değeri 1 ile 25 değerleri arasında ise;
saha İkinci Aşama Değerlendirmeye tabi Takip Gerektiren Saha olduğu
kararına varılır. Sapma değeri 25'ten büyükse, kirliliğin fazla ve
tehlikeli olduğuna kanaat getirilir ve sahanın Bakanlıkça belirlenen
süreç uyarınca temizlenmesi gereken Kirlenmiş Saha olduğuna karar
verilir. Sahada birden fazla KGP parametresinin ölçümünün söz konusu
olduğu durumlarda, en kötü durumu işaret eden KGP sapma değeri dikkate
alınır.
Tablo 1. Referans Değer Bazında Sahanın Kirlilik
Değerlendirmesi
| KRİTER (Sapma = Ölçülen Değer/Referans Değer) | Değerlendirme |
| <1 | Takip Gerektirmeyen Saha |
| >1 | İkinci Aşama Değerlendirme sürecine tabi Takip Gerektiren Saha |
| >25 | Bakanlıkça belirlenen süreç uyarınca temizlenmesi gereken Kirlenmiş Saha |
Ek-10: Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön
Raporu Genel Formatı
1. Saha Ön Değerlendirmesi
1.1.Genel Bakış
1.2.Saha ile İlgili Genel Bilgi
1.2.1.Sahanın Tanımı
1.2.2. Saha ve Çevresinin Haritası
1.2.3. Saha ve Çevresinin Tarihçesi
1.2.4. Saha ve Çevresindeki Önemli Noktalar
1.2.5.Fiziksel Ortam
1.2.6.Hedef Kirleticiler
1.2.7.Potansiyel Reseptörler
1.3.Sahadaki Tesis/faaliyet ile İlgili Genel Bilgi
1.4.Saha ve Çevresinde Geçmişte Gerçekleştirilmiş Olan
Her Türlü Ölçüm ve Saha Çalışması
2. Kavramsal Saha Modeli (KSM)
2.1.Sahadaki Problemin Genel Tanımı
2.2.Risk Değerlendirmesi Çalışmasının Hedefi
2.3.Kavramsal Saha Modelinin Bileşenleri
2.3.1.KSM Formu
2.3.2.KSM Şeması
2.3.3.KSM Taşınım Yolları Çizelgesi
2.4. KSM Raporu
2.4.1.Saha ve çevresinin kullanım amaçları (yerleşim
alanı, endüstriyel alan, tarım arazisi gibi)
2.4.2.Kirletici Kaynakları (hedef kirleticiler,
kirleticilerin zaman ve mekana bağlı konsantrasyonları, vb.)
2.4.3.Maruziyet Noktaları (kirleticilerin kaynaktan
reseptöre taşınım yolları ve taşınım yolu sonundaki maruziyet noktaları
- kirleticilerin kaynaktan yayılım mekanizmaları, kirleticilerin
taşınım güzergahları, dağılım alanları, bunların zaman bağlı
değişimleri)
2.4.4.Maruziyet yolları (muhtemel reseptörler ve
maruziyet yolları: reseptörlerin duyarlılıkları (örneğin çocuklar,
yaşlılar gibi duyarlı gruplar), her bir taşınım yolu sonunda
kirleticini kaç reseptöre ulaşacağı, reseptörleri ile ilgili bilgiler,
ne kadar zamandır söz konusu kirleticiye maruz kaldığı ve ileride ne
kadar maruz kalacağı gibi, reseptörlerin kirleticilere hangi maruziyet
yolu veya yollarıyla (içme, yeme, soluma, deri teması, vb.) maruz
kaldıkları)
2.4.5.Eksiksiz Taşınım Yolları
2.4.6.Kavramsal Saha Modelinin Bileşenlerindeki
Eksiklikler (Bölüm 1.2, 1.3 ve 1.4'de KSM'nin bileşenleri
oluşturulurken gerek duyulan verilerden/bilgilerden eksik olanlar)
2.5.Belirsizlikler (kaynak, taşınım yolu, maruziyet
noktası, reseptör ve maruziyet yolu bilgilerindeki belirsizlikler)
3. Saha Ön (İlk) Örnekleme Çalışmaları ve Yüzey
Toprağı, Yüzey Altı Toprağı ve Yeraltı Suyu Saha Kirletici
Konsantrasyonlarının Belirlenmesi
3.1.KSM'nin Oluşturulması Esnasında Belirlenen Eksik
Verilerin/Bilgilerin Elde Edilmesine Yönelik Çalışmalar
3.2.Saha Kirletici Konsantrasyonlarının Belirlenmesine
Yönelik Örnekleme Çalışmaları
3.2.1. Yüzey Toprağı Örnekleme Çalışmaları
3.2.2. Yüzey Altı Toprağı Örnekleme Çalışmaları
3.2.3. Toprak Karakteristiğinin Belirlenmesi
Çalışmaları
3.2.4. Yeraltı Suyunda Örnekleme Çalışmaları
3.3.Saha Örnekleme Çalışmaları Sonucunda Elde Edilen
İlave Veri/Bilgilerin Özeti
4. Güncellenmiş Kavramsal Saha Modeli (G_KSM)
4.1.Saha Örnekleme Çalışmaları ve Diğer Çalışmalar
Sonucunda Elde Edilen Yeni Bilgilerin/Verilerin Özeti
4.2.Güncellenmiş Kavramsal Saha Modeli
EK-11: Saha Durum ve Risk Değerlendirme Nihai
Raporu Genel Formatı
1. Saha Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu Özeti
(bu bölümde saha ve kirlilik karakterizasyonu amacıyla
yapılan çalışmalar için daha önce hazırlanan Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Ön Raporunun önemli hususları özetlenir; ön raporun bir
kopyası Nihai Rapor'un bir eki olarak sunulur.)
2. Jenerik Risk Değerlendirmesi
2.1. G_KSM ve JS_KSM için Uyumlu Taşınım Yolları
2.2.Jenerik Risk Değerlendirmesi ve Sahaya Özgü Risk
Değerlendirmesi Uygulanacak Eksiksiz Taşınım Yollarının Belirlenmesi
2.3.Hedef Kirleticilerin Yüzey ve Yüzey Altı
Toprağındaki Saha Konsantrasyonları
2.4.Jenerik Kirletici Sınır Değerler ile Hedef
Kirletici Konsantrasyonlarının Karşılaştırılması ve Alınan Kararlar
3. Sahaya Özgü Risk Değerlendirmesi
3.1.Saha Karakterizasyonu ve Veri Kalitesi Analizi
3.2.Kavramsal Saha Modelinin Güncellenmesi
3.3. Sahaya Özgü Risk Değerlendirmesine Yönelik
Hesaplamalar
3.3.1.Her Bir Hedef Kirleticiden Kaynaklanacak Kanser
Riskinin Hesaplanması
3.3.2. Her Bir Hedef Kirleticiden Kaynaklanacak Kanser
Dışındaki Sağlık Riskinin Hesaplanması
3.3.3.Her Bir Hedef Kirleticiden Kaynaklanacak Toplam
Kanser Riskinin Hesaplanması
3.3.4.Her Bir Hedef Kirleticiden Kaynaklanacak Toplam
Tehlike İndeksinin Hesaplanması
3.4. Sağlık Risklerinin Hesaplanmasındaki
Belirsizliklerin Değerlendirilmesi
3.5.Her Bir Reseptör-Arazi Kullanım Amacı Kombinasyonu
için Kanser ve Kanser Dışındaki Sağlık Risklerinin Çizelge 5.3
Formatında Raporlanması
4. Sahanın Kirlenmiş Saha ya da Takip Gerektirmeyen
Saha Olarak Sınıflandırılması
5. Temizleme Hedeflerinin Belirlenmesi
5.1.Temizleme Gerektirebilecek Çevresel Ortam veya
Ortamların Belirlenmesi
5.2.Temizleme Gerektiren Hedef Kirleticilerin
Belirlenmesi
5.3.Kimyasala-Özgü Temizleme Hedeflerinin Belirlenmesi
Ek-12: Temizleme Faaliyet Planlama ve
Değerlendirme Raporu Genel Formatı
Kirlenmiş Sahanın temizlenmesi sürecinin ilk basamağı
Temizleme Faaliyet Planlama aşamasıdır. Bu
aşamada, İkinci Aşama Değerlendirmede Sahaya Özgü
Risk Değerlendirmesi yapılarak tespit edilen Risk Bazlı Saha Temizleme
Düzeyi Konsantrasyonunun (STDK'nın) gözden geçirilerek nihai hale
getirilmesi ve Temizleme Yöntem Belirleme çalışmaları yürütülür. Bu
çalışmalardan elde edilen sonuçlar Temizleme
Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporunda sunulur. Temizleme
Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporu Genel Formatı aşağıdaki
gibidir:
Yönetici Özeti
Bölüm 1. Giriş
1.1 Amaç ve Kapsam
1.2 Rapor Organizasyonu
Bölüm 2. Temizleme Faaliyet Planlama ve
Değerlendirme
2.1Saha ve Kirlilik Karakterizasyonu (daha önce
raporlanmış, birinci ve ikinci aşama
değerlendirme çalışmaları sırasında saha için
derlenen bilgi ve elde edilen verilerin özet olarak sunulması ile
kirliliğin nicelik ve niteliği hakkında yapılan genel değerlendirmeleri
kapsar; ancak, Birinci Aşama Değerlendirme Madde 16 veya 18 sonucu,
Bakanlıkça belirlenen süreç uyarınca temizlenmesi gereken "Kirlenmiş
Saha" olarak nitelenen saha için ilk olarak sahada İkinci Aşama
Değerlendirme kapsamında sırasıyla Ek-10 ile Ek-11 kapsamında yürütülen
Saha ve Kirlilik Karakterizasyonu ile Sahaya Özgü Risk Değerlendirme
çalışmaları gerçekleştirilmelidir; dolayısiyle böyle bir durumda Ek-10
ve Ek-11 kapsamında hazırlanacak raporlar, özet olarak değil, ayrıntılı
olarak bu bölümde yansıtılmalıdır.)
2.1.1Saha ile İlgili Genel Bilgi Özeti (Saha
Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu, Bölüm 1)
2.1.2Sahada Önceden Yapılan Saha ve Kirlilik
Karakterizasyonu Çalışmalarının Özeti (Saha Durum ve Risk
Değerlendirme Ön Raporu, Bölüm 3)
2.1.3Sahada Temizleme Aşaması için Yapılan İlave Saha
ve Kirlilik Karakterizasyonu Çalışmaları
2.2Temizleme Amaçlı Risk Değerlendirme Çalışmaları
2.2.1İkinci Aşama Değerlendirmede Yapılan (Jenerik
veya Sahaya Özgü) Risk Değerlendirme Çalışmaları Özeti (Saha
Durum ve Risk Değerlendirme Ön Raporu) Risk değerlendirme
çalışmalarında saha için tespit edilen riskler özetlenmeli ve bu
çerçevede temel hedef kirleticiler, toprak ve yeraltı suyu kullanımı
için yapılan varsayımlar, risk senaryolarında kirliliğe maruz kalması
muhtemel nüfus miktaraları, geçerli maruziyet yolları, her bir
maruziyet youyla ilgili olarak kansorejen ve kanserojen olmayan hedef
kirleticiler için tahmin edilen riskler ve bu risklere bağlı olarak
temizleme ihtiyacının gerekçelendirilmesi ayrıntılı olarak
verilmelidir.
2.2.2Saha Temizleme Hedef ve Kriterlerinin
Belirlenmesi Bölüm 2.2.1 de belirlenen saha risklerini gidermeye
yönelik temizleme hedeflerinin ayrıntılı açıklaması
verilmelidir.
2.2.3Risk Bazlı Saha Temizleme Hedefinin
Belirlenmesi Temel hedef kirleticiler ve ilgili
maruziyet yolları bazında nihai saha temizleme düzeyi
konsantrasyonlarının veya temizleme risk düzeyinin belirlenmesi
ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.
2.3Temizleme Yöntem Belirleme
2.3.1Uygulanabilir Temizleme Yöntemi Seçeneklerinin
Belirlenmesi (Burada aşağıdaki hususlar kapsanmalıdır: sahanın
temizlenmeden olduğu gibi bırakılması dahil, çevresel anlamda kabul
edilebilir, teknik ve mali anlamda yapılabilir bulunan ve saha için
uygulanabilir tüm temizleme
seçeneklerinin listelenmesi ve tanımlanması.
Uygulanabilir seçenekler temizlemedeki etkinlik, uygulanabilirlik ve
maliyet kriterlerine göre belirlenmesi yapılmalıdır. Seçeneklerin nihai
tanımlarında seçeneğin teknolojik bileşenleri, uygulanacağı kirlenmiş
çevresel ortam miktarları, seçeneğin uygulamaya konabilmesi için
gerekli süre, proses büyüklükleri ve varsa mevcut geçerli çevresel
mevzuata uygunluk açısından dikkate alınması gerekli hususlar açıkça
belirtilmelidir.)
2.3.2Tercih Edilen Temizleme Yönteminin Seçimi (Burada
aşağıdaki hususlar kapsanmalıdır: Temizlemedeki etkinlik,
uygulanabilirlik ve maliyet kriterlerine göre belirlenen uygulanabilir
seçeneklerin insan sağlığı ve çevrenin korunması, mevcut geçerli
mevzuata uygunluk, arıtım/temizleme faaliyetinin kirlenmenin toksisite,
hareketlilik ve miktarında sağladığı azalma, uzun vadedeki etkinlik ve
performans, kısa vadedeki etkinlik, uygulanabilirlik, maliyet [fayda
maliyet analizi yapılarak], yetkili otorite tarafından
kabuledilebilirlik ve toplum tarafından kabuledilebilirlik gibi
kıstaslar baz alınarak tek tek ve kıyaslamalı olarak ayrıntılı
değerlendirmeye tabi tutulması ve buna göre en uygun olanının
gerekçelendirilerek seçilmesi)
Bölüm 3. Sonuç ve Öneriler (Burada
yapılan çalışmaların kısa bir değerlendirmesi yapılarak Temizlemede bir
sonraki aşama olan Temizleme Uygulama ve İzleme ile Temizleme
Sonlandırma aşamalarında kullanılacak bulgu, bilgi ve veriler somut ve
açık olarak özetlenmelidir)
Bölüm 4. Kaynaklar (Burada ilgili
rapor veya dokümanların tümüne kabul edilen normlara uygun şekilde atıf
yapılmalıdır.)
Ek-13: Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme
ve Sonlandırma Raporu Genel Formatı
Kirlenmiş Sahanın temizlenmesi sürecinin ikinci
basamağı Temizleme Uygulama, izleme ve sonlandırma aşamasında seçilen
Temizleme Sisteminin Tasarımı, İnşası, İşletimi ve Etkinlik İzlemesi
ile Temizleme Faaliyetinin Sonlandırılması ve Müteakip İzleme
çalışmaları gerçekleştirilir. Elde edilen sonuçlar Temizleme Faaliyeti
Uygulama, izleme ve sonlandırma Raporunda sunulur. Temizleme Faaliyeti
Uygulama, izleme ve sonlandırma Raporu Genel Formatı aşağıdaki gibidir:
Yönetici Özeti
Bölüm 1. Giriş
1.1 Amaç ve kapsam
1.2 Rapor Organizasyonu
Bölüm 2. Temizleme Sistemi Tasarımı
2.1 Temizlenebilirlik Test Çalışmaları (Gerekli
olması halinde tasarım öncesi teknik bilgi temini ve anahtar parametre
belirleme amaçlı gerçekleştirilen laboratuvar veya pilot ölçekli
"temizlenebilirlik" test çalışmalarının ayrıntıları ve sonuçlarının
sunulması istenebilir.)
2.2 Sistem Bileşenleri
2.3 Tasarım Hesapları ve Saha Uygulama Planları
Bölüm 3. Temizleme Sistem İnşaatı
3.1İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Planı
3.2 Sahaya Özgü Kontrol Planları (sahada temizleme
sisteminin inşaası sırasında sahaya özgü Güvenlik,Toz, Gürültü,
Yüzeyakış Kontrol ve benzeri Planların hazırlanması gerekebilir; bu
planlar hakkında bilgi verilmelidir.)
3.3İnşaat İş Planı (yapılacak işlerin
detaylandırılması ve aşamalandırılması, yaklaşık iş takvimi, zemin
koşullarının ve jeoteknik özelliklerinin tanımlanması, temizliği
yapılacak kirlenmenin tipi, şekli ve ölçeği hakkında detaylı bilgi
içermeli ve inşa edilen sistem bileşenlerinin fotoğraflandırılmış
kanıtları sunulmalıdır.)
Bölüm 4. Temizleme Sistemi İşletimi ve
Etkinlik İzleme
4.1Temizleme Hedefleri Belirleme Çalışmalarının Özeti (Temizleme
Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporu , Bölüm 2.2)
4.2 Temizleme Sistemi İşletim ve Etkinlik İzleme Planı
(Burada sistemin işletmeye alındığı başlangıç döneminde yapılan kısa ve
daha sonraki uzun dönemli izleme amaçlı yapılan periyodik ölçümlerin
hangi sıklıkta ve nereden alınan örneklerde yapılacağını belirlemek
üzere hazırlanan sistem işletim ve izleme planıyla
ilgili ayrıntılı bilgi sunulmalıdır.)
4.3Temizleme Sistemi Etkinlik İzleme Sonuçları
(Temizleme sistemi işletim ve etkinlik izleme planı kapsamında elde
edilen tüm verilerin ve ölçüm sonuçları sulmalıdır.)
Bölüm 5: Temizleme Faaliyet Sonlandırma
5.1Temizleme Faaliyet Sonlandırma Talep Dokümanı (bu
doküman temizleme sistemi işletim ve etkinlik izleme faaliyetleri
sonucunda elde edilen periyodik ölçüm sonuçlarının temizleme hedefi ile
kıyaslanmasını ve temizleme işleminin hedefe ulaştığının
dokümantasyonunu, diğer bir deyişle, temizleme hedeflerinin
sağlandığından emin olmak üzere uygulanan örnekleme stratejisi ve
ilgili istatistiki veriler ile izleme sürecinde ölçülen kirletici
konsantrasyonları hakkında grafik veya tablo halinde detaylı bilgi
içerir.)
5.2Temizleme Faaliyet Sonlandırmayı Müteakip İzleme
Planı (burada aşağıdaki hususlar kapsanır: Temizlemenin kalıcılığının
teyit edilmesine yönelik olarak yapılacak izlemede ölçülecek
parametrelerin neler olduğu, hangi sıklıkta ve nerelerde, ne kadar
süreyle ölçüleceği)
Bölüm 6: Sonuç ve Öneriler (Burada
yapılan çalışmaların kısa bir değerlendirmesi yapılarak elde edilen
bulgu, bilgi ve veriler somut ve açık olarak özetlenir.)
Bölüm 7: Kaynaklar (Burada ilgili
rapor veya dokümanların tümüne kabul edilen normlara uygun
şekilde atıf yapılır.)
----------o----------